Psikiyatri sözlüğü

Mükemmeliyetçilik Nedir?

Mükemmeliyetçilik, kişinin kendisi veya başkaları için çok yüksek standartlar belirlemesi ve hata yapmayı aşırı olumsuz değerlendirmesiyle ilişkili düşünce ve davranış eğilimidir.

Yüksek standartlara sahip olmak tek başına psikolojik sorun değildir. Mükemmeliyetçilik, kişinin değerini yalnız kusursuz performansa bağlaması, hatalara karşı yoğun öz eleştiri geliştirmesi veya günlük işlevselliğinin bu beklentiler nedeniyle bozulması durumunda klinik açıdan önem kazanabilir.

Sağlıklı Çaba ile Mükemmeliyetçilik Nasıl Ayrılır?

Esnek yüksek standartlarda kişi hata yapabilmeyi kabul eder ve hedeflerini koşullara göre değiştirebilir. İşlev bozucu mükemmeliyetçilikte ise küçük hatalar başarısızlık olarak değerlendirilebilir ve kişinin öz değeri performansa aşırı bağlanabilir.

Erteleme ile İlişkili Olabilir mi?

Evet. Bir görevi kusursuz yapma beklentisi başlamakta zorlanmaya, aşırı kontrol etmeye veya işi teslim edememeye yol açabilir. Dışarıdan motivasyon eksikliği gibi görünen davranışın altında hata yapma korkusu bulunabilir.

Anksiyete ve Öz Eleştiriyle Nasıl İlişkilidir?

Sürekli değerlendirilme kaygısı, hata arama ve başarıları küçümseme kişinin stresini artırabilir. Bununla birlikte mükemmeliyetçilik farklı kişilerde farklı biçimde ortaya çıkar ve tek başına belirli bir psikiyatrik tanı anlamına gelmez.

Değişebilir mi?

Evet. Gerçekçi standartların geliştirilmesi, hata hakkının kabul edilmesi, ya hep ya hiç düşüncelerinin fark edilmesi ve kişinin değerini yalnız performansla ölçmemesi bu örüntünün etkisini azaltabilir.

İlgili Sayfalar

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacı taşır ve kişisel değerlendirme veya tanı yerine geçmez.
Psikiyatri sözlüğüne dön