Kaçıngan kişilik örüntüsü yalnızca utangaçlık veya içe dönüklük anlamına gelmez. Klinik değerlendirmede örüntünün uzun süredir bulunması, farklı yaşam alanlarında görülmesi ve ilişkiler ya da günlük işlevsellik üzerinde belirgin etkisi olması önemlidir.
Kaçıngan Kişilik Örüntüsü Nasıl Görülebilir?
Kişi eleştirileceği, reddedileceği veya küçük düşürüleceği düşüncesiyle yeni ilişkilerden ve sosyal ortamlardan kaçınabilir. Yakınlık kurmak istese bile kendisini yetersiz görmesi veya olumsuz değerlendirilme ihtimaline aşırı odaklanması ilişkileri sınırlayabilir.
Kaçıngan Örüntü ile Sosyal Anksiyete Aynı Şey midir?
Hayır. İki durumda da sosyal değerlendirilme kaygısı ve kaçınma görülebilir ancak kaçıngan kişilik örüntüsü daha geniş ve süreklilik gösteren bir kişilerarası ve benlik algısı örüntüsünü ifade eder. Sosyal anksiyete ise belirli sosyal durumlara yönelik yoğun korku ve kaçınmayla daha belirgin olabilir.
İçe Dönüklük ile Farkı Nedir?
İçe dönük kişiler daha az sosyal etkileşimi tercih edebilir ancak bu tercih mutlaka yetersizlik hissi veya reddedilme korkusundan kaynaklanmaz. Kaçıngan kişilik örüntüsünde kişi ilişki isteyebilir fakat eleştirilme veya reddedilme korkusu nedeniyle geri çekilebilir.
Kişilik Örüntüsü Değişmez Bir Özellik midir?
Hayır. Kişilik örüntüleri uzun süreli olsa da tamamen değişmez değildir. Güvenli ilişkiler, yeni yaşam deneyimleri ve uygun psikolojik yaklaşımlar kişinin kendisiyle ve başkalarıyla ilişki kurma biçiminde değişiklik sağlayabilir. Değerlendirmede yalnız güçlükler değil, kişinin güçlü yönleri de ele alınır.