Agorafobi çoğu zaman yalnızca “açık alan korkusu” şeklinde anlatılır; ancak kavram bundan daha geniştir. Toplu taşıma kullanmak, kalabalıkta bulunmak veya evden tek başına uzaklaşmak gibi çok farklı durumlar kaygı yaratabilir.
Agorafobi Hangi Durumlarda Ortaya Çıkabilir?
Kaygı; otobüs, metro veya uçak gibi toplu taşıma araçlarında, kalabalık alışveriş merkezlerinde, kuyrukta beklerken, sinema veya toplantı salonlarında ya da evden uzakta tek başına bulunurken ortaya çıkabilir. Ortak nokta çoğu zaman ortamın açık ya da kapalı olması değildir. Kişinin temel endişesi, yoğun kaygı veya başka bir sıkıntı yaşarsa ortamdan hızla çıkamayacağını ya da yardım almakta zorlanacağını düşünmesidir.
Kaçınma Günlük Yaşamı Nasıl Etkiler?
Kişi kaygı duyduğu yerlere yalnız gitmekten kaçınabilir, sürekli yanında güvendiği birinin olmasını isteyebilir veya bazı ulaşım yollarını tamamen bırakabilir. Zamanla okul, iş, sosyal etkinlikler ve seyahat gibi yaşam alanları daralabilir. Bazı kişiler yalnızca belirli şartlarda dışarı çıkabilirken, daha belirgin durumlarda evden uzaklaşmak dahi ciddi güçlük yaratabilir.
Panik Bozuklukla Aynı Şey midir?
Agorafobi ve panik bozukluk bir arada görülebilir ancak aynı kavram değildir. Panik bozuklukta beklenmedik panik ataklar ve yeni bir atak yaşama kaygısı ön plandadır. Agorafobide ise belirli durumlarda kaçmanın veya yardım almanın zor olacağı düşüncesi belirgindir. Panik atağı olmayan kişilerde de agorafobik korkular gelişebilir.
Ne Zaman Önem Kazanır?
Bir kişinin kalabalığı sevmemesi veya zaman zaman toplu taşımada rahatsız olması tek başına agorafobi anlamına gelmez. Korku nedeniyle sürekli kaçınma gelişmesi ve kişinin iş, eğitim, sosyal yaşam veya bağımsız hareket etme kapasitesinin belirgin biçimde kısıtlanması durumunda profesyonel değerlendirme anlamlı olabilir.