Şizofreni ile psikoz aynı şey değildir. Psikoz, gerçekliği değerlendirme süreçlerinin bozulduğu bir belirti kümesini tanımlarken şizofreni, psikoz belirtilerinin görülebileceği belirli bozukluklardan yalnızca biridir.
Hangi Belirtiler Görülebilir?
Sanrılar, kişinin güçlü biçimde inandığı ancak gerçeklikle uyuşmayan düşünceler olabilir. Varsanılarda ise dışarıda gerçek bir uyaran olmaksızın ses, görüntü veya başka duyusal deneyimler yaşanabilir. Bazı kişilerde konuşmanın veya düşüncenin organizasyonu bozulabilir. Bununla birlikte şizofreni yalnızca bu “pozitif belirtilerden” oluşmaz.
Negatif Belirtiler Ne Anlama Gelir?
Duygusal ifadenin azalması, konuşmanın fakirleşmesi, sosyal etkileşimden geri çekilme veya amaca yönelik davranışlarda azalma negatif belirtiler arasında yer alabilir. Bu belirtiler dışarıdan isteksizlik gibi görünebilir; ancak kişinin günlük işlevleri üzerinde önemli etkiler yaratabilir ve depresyon veya ilaç yan etkileri gibi başka durumlarla ayırt edilmesi gerekebilir.
Psikoz ile Şizofreni Arasındaki Fark
Psikotik belirtiler bipolar bozukluk, ağır depresif dönemler, bazı maddeler, nörolojik veya tıbbi hastalıklar gibi farklı durumlarda ortaya çıkabilir. Dolayısıyla bir kişinin sanrı veya varsanı yaşaması otomatik olarak şizofreni olduğu anlamına gelmez. Tanısal değerlendirmede belirtilerin süresi, birlikteliği ve kişinin işlevselliğindeki değişiklikler dikkate alınır.
Damgalayıcı Yaklaşımlar Neden Yanlıştır?
Şizofreni “çift kişilik” anlamına gelmez ve bu tanıya sahip kişilerin tehlikeli olduğu yönündeki genellemeler bilimsel değildir. Damgalama kişilerin sosyal yaşamdan uzaklaşmasına ve yardım aramaktan kaçınmasına neden olabilir. Bozukluğu belirtiler ve işlevsellik üzerinden anlamak, kişiyi tanısıyla özdeşleştirmemek önemlidir.