Kuşku duymak zaman zaman herkes için normal olabilir. Paranoid kişilik örüntüsünde ise güvensizlik ve kuşkuculuk uzun süreli, farklı ilişkilere yayılan ve kişinin sosyal ya da mesleki işlevselliğini etkileyebilen bir özellik haline gelir.
Paranoid Kişilik Örüntüsü Nasıl Görülebilir?
Kişi başkalarının kendisini kullanacağına, zarar vereceğine veya aldatacağına ilişkin güçlü kuşkular taşıyabilir. Zararsız sözlerde gizli anlam arama, eleştiriye aşırı duyarlılık veya kırgınlıkları uzun süre sürdürme görülebilir. Bu özelliklerin yoğunluğu kişiden kişiye değişir.
Kuşkucu Olmak Tanı Anlamına Gelir mi?
Hayır. Geçmiş deneyimler, bulunduğu çevre, gerçek güvenlik sorunları ve kültürel bağlam kişinin temkinli davranmasını açıklayabilir. Klinik değerlendirmede örüntünün ne kadar uzun süredir bulunduğu, farklı ortamlarda görülüp görülmediği ve işlevselliği nasıl etkilediği incelenir.
Psikoz ile Aynı Şey midir?
Hayır. Paranoid kişilik özelliklerinde yoğun güvensizlik bulunabilir ancak bu durum tek başına sanrı veya psikoz anlamına gelmez. Gerçeklikle değerlendirme belirgin biçimde bozulmuşsa psikoz ve diğer olası nedenler ayrıca değerlendirilir.
Kişiyi Yalnız Bu Özellikle Tanımlamak Doğru mudur?
Hayır. Kişilik örüntüleri kişinin bütün kimliğini açıklamaz. Değerlendirmede güçlü yönler, ilişkiler, yaşam öyküsü, travmatik deneyimler ve mevcut çevresel koşullar da dikkate alınmalıdır.