Birinci kuşak veya klasik antipsikotikler uzun yıllardır psikiyatride kullanılmaktadır. Aynı gruptaki ilaçların etki ve yan etki özellikleri birbirinden farklı olabilir. Özellikle hareket sistemiyle ilişkili yan etkiler klinik izlemin önemli parçalarındandır. İlaç seçimi kişinin klinik gereksinimine göre yapılır.
Tipik Antipsikotikler Nasıl Etki Gösterir?
Temel farmakolojik özelliklerinden biri dopamin D2 reseptörlerini bloke etmeleridir. Bu etki sanrı ve varsanı gibi bazı psikotik belirtilerin azalmasına katkı sağlayabilir. Bununla birlikte klinik etkinlik ve yan etkiler yalnız tek bir nörotransmitter üzerinden açıklanamaz ve kullanılan ilaca göre farklılık gösterebilir.
Atipik Antipsikotiklerden Farkı Nedir?
Birinci ve ikinci kuşak ayrımı genel farmakolojik ve yan etki örüntülerini tanımlamak için kullanılır. Tipik antipsikotiklerde ekstrapiramidal hareket yan etkileri bazı ilaçlarda daha belirgin olabilirken ikinci kuşakta metabolik yan etkiler bazı ajanlarda daha fazla öne çıkabilir. Ancak grup içindeki farklılıklar büyüktür.
Hangi Yan Etkiler İzlenir?
Akatizi, parkinsonizm, distoni ve uzun süreli kullanımda tardiv diskinezi gibi hareket bozuklukları değerlendirilebilir. Prolaktin değişiklikleri, sedasyon, tansiyon etkileri ve kullanılan ilaca özgü başka sorunlar da ortaya çıkabilir. Yeni gelişen istemsiz hareketler klinik değerlendirme gerektirir.
İlaç Değişikliği Nasıl Yapılır?
Antipsikotik başlama, bırakma veya başka bir ilaca geçme kararı kişisel olarak yapılmamalıdır. Ani değişiklik bazı kişilerde belirtilerin yeniden alevlenmesine veya kesilme ile ilişkili sorunlara katkıda bulunabilir. Tedavi planı etkinlik, yan etkiler, önceki deneyimler ve kişinin tercihleriyle birlikte hekim tarafından değerlendirilir.